Zagadnienia żywienia norek

Podczas Kongresu autorzy zaprezentowali 10 doniesień oraz 6 komunikatów z tego zakresu. Zagadnienia żywienia obejmują zarówno problemy możliwości wykorzystania nowych surowców jako składników zbilansowanej diety, dalszego określania potrzeb pokarmowych zwierząt, jak i opracowania wskaźników pozwalających na ocenę przebiegu procesu trawienia  i wykorzystania składników pokarmowych.

Ciekawą pracę porównującą strawność białka pochodzącego  z różnych źródeł, w żywieniu norek, przedstawił zespół naukowców z Norwegii i Danii pod kierunkiem prof. Ahlstroma. Autorzy porównywali 15 produktów wyjściowych, przygotowanych  w postaci mączek o wysokiej zawartości suchej masy, traktowanych jako źródło białka w dawce pokarmowej. Wśród ocenianych produktów były: 

  • Cztery mączki wyprodukowane z pozostałości po łososiu konsumpcyjnym; 
  • Dwie komercyjne mączki rybne; 
  • Trzy hydrolizowane enzymatycznie koncentraty białkowe wyprodukowane z pozostałości po łososiu konsumpcyjnym; 
  • Trzy mączki z kryla; 
  • Dwie mączki drobiowe i mączka mięsno-kostna z jagnięciny; W grupie I surowcami wyjściowymi do produkcji mączki były wnętrzności (szkielety, przewody pokarmowe) oraz skrawki (skóry, płetwy, głowy) łososia konsumpcyjnego. W zależności od udziału komponentów skład i wartość odżywcza tych mączek różniły się, i tak udział białka wahał się w granicach 528 – 622 g/kg, udział tłuszczu od 100 do 237 g/kg, zaś udział popiołu od 82 do 126 g/kg mączki. Różnice wynikały z różnego udziału wnętrzności i skrawków w mieszance: większy udział wnętrzności oznaczał mniej białka i mniej popiołu w mączce.  Grupa II charakteryzowała się gwarantowaną zawartością białka na poziomie przynajmniej 680 g/kg, udział tłuszczu nie przekraczał 130 g/kg, zaś udział popiołu nie przekraczał 140 g/kg mączki. Mączki te są produkowane z pełnej ryby, a proces ich produkcji gwarantuje zachowanie wysokiej strawności białka, na poziomie dochodzącym do 90%.  

 Grupa III mączek była produkowana podobnie jak grupa I z pozostałości po łososiu konsumpcyjnym, z dodatkiem enzymów proteolitycznych. W efekcie uzyskano mączki o relatywnie najwyższej strawności białka (powyżej 90%).  Mączki z kryla (grupa IV) różniły się między sobą składem ze względu na sposób ich przygotowania i wykorzystania: jedna z nich była zrobiona z pełnego kryla, druga była z pełnego kryla, poddana procesowi odtłuszczenia, a trzecia była wykonana z kryla pozbawionego chitynowych skorupek (pancerzyków), następnie odtłuszczona. Zgodnie z oczekiwaniami, zawartość skorupek i tłuszczu powodowała zmniejszenie udziału białka a mączkach. Ciekawym spostrzeżeniem było zróżnicowanie poziomu strawności białka w mączkach (między 76,1 a 85,1%), trudne do jednoznacznej interpretacji.  Mączki drobiowe różniły się procesem technologicznym ich wytwarzania i stwierdzono, że wysoka temperatura obróbki (135oC) spowodowała obniżenie poziomu strawności (z 80 do 67,4 %). W podobnie wysokiej temperaturze miało miejsce wytwarzanie mączki jagnięcej i tutaj także nastąpiło obniżenie poziomu strawności białka do 64,9%.   

Podsumowując wyniki autorzy stwierdzili, że wykazany dla tych produktów znacznie niższy poziom strawności białka wskazuje, że nie powinny one być jedynym źródłem białka w żywieniu norek. Z kolei mączki rybne czy produkowane z kryla są cennym źródłem strawnego białka dla norek, o strawności na poziomie przynajmniej 80%. Kolejnym etapem badań sprawnościowych powinno być określenie poziomu strawności aminokwasów wchodzących w skład ocenianych komponentów białkowych.  

Kolejne dwa doniesienia wiążą się z przyjętym przez władze Danii założeniem ograniczenia emisji do środowiska amoniaku pochodzącego z ferm norczych. Przyjęto, że w porównaniu z rokiem 2009, do roku 2015 duńscy farmerzy zredukują zawartość białka w paszy dla norek, jako głównego źródła amoniaku, o 15%. Temu zagadnieniu poświęcone były dwa prezentowanych podczas Kongresu doniesienia.  Pierwsze doniesienie dotyczyło oceny możliwości ograniczenia poziomu białka w dawce, traktowanego jako źródło energii metabolicznej (EM) z poziomu 32% do poziomu 22 % i zastąpienia go innymi źródłami energii (tłuszcze, węglowodany). Przeprowadzone szczegółowe badania na rosnących samcach norek wykazały, że u zwierząt żywionych paszą z niskim udziałem białka (w końcowym okresie przedubojowym na poziomie 22% EM), stwierdzono zdecydowane pogorszenie zdrowotności, wzrost zawartości tkanki tłuszczowej w wątrobach, w efekcie także wzrost upadków w tej grupie. Uzyskane wyniki potwierdziły dotychczasową wiedzę, że norki, będące zwierzętami mięsożernymi, muszą w swojej diecie otrzymywać odpowiednią zawartość komponentów pochodzenia zwierzęcego, a zwłaszcza białka.  

Podobne zagadnienie, związane z wpływem udziału energii z białka w paszy na wyniki użytkowania norek w swoich badaniach poruszyła inna grupa duńskich naukowców. W tym doświadczeniu chodziło o kreślenie, w jaki sposób zredukowanie poziomu białka w paszy wpłynie na wielkość skór i jakość okrywy włosowej. Badanie wykazało, że obniżenie udziału EM w dawce z białka do 21,5% od połowy lipca do uboju spowodowało skrócenie uzyskanych skór i pogorszenie ich jakości,   Dodatkowo stwierdzono wzrost zawartości tkanki tłuszczowej w ocenianych od tych zwierząt wątrobach. Z kolei zastosowanie udziału EM z białka w dawce na poziomie 28% na przełomie lipca i sierpnia, a następnie udziału 24% EM z białka do uboju spowodowało uzyskanie skór dłuższych w porównaniu z grupą poprzednią, ale również o gorszej jakości okrywy w porównaniu z grupą kontrolną żywioną paszą z udziałem 32% EM z białka.  Inne ciekawe doniesienia dotyczyły oceny przydatności stosowania nowych metod analitycznych przy badaniach żywieniowych. oceny porównania różnych metod oceny analizowanych wskaźników.   

W pierwszym doświadczeniu grupa naukowców z Danii porównywała wyniki oceny pomiaru całkowitej produkcji energii przez norki w komorze respiracyjnej, z wynikiem uzyskanym dzięki zastosowaniu znacznika z użyciem węgla 13C, podanego w formie iniekcji, a następnie mierzonego w wydychanym powietrzu. Autorzy stwierdzili zbieżność uzyskanych wyników z obydwu zastosowanych metod, tym samym potwierdzili przydatność metody z użyciem znakowanego węgla do badań bilansu energii.  

W drugim doświadczeniu Duńczycy oceniali przydatność tlenku itru jako markera, pozwalającego określić poziom strawności paszy u norek. Autorzy stwierdzili, że wyniki strawności ocenione w tradycyjny sposób, czyli zawartości składników w paszy a następnie w kale, były zbieżne z uzyskanymi dzięki zastosowanemu markerowi, co wskazuje na jego przydatność do określenia strawności. Autorzy stwierdzili ponadto przydatność tlenku itru jako markera do oceny strawności także u gatunków mięsożernych, mianowicie u kotów i tchórzy.   Należy dodać, że po raz pierwszy w Kongresie aktywnie uczestniczyła także grupa naukowców z Chin. Zaprezentowali oni wyniki cyklu doświadczeń dotyczących poziomu białka stosowanego w diecie norek w okresie kryć, ciąży, karmienia młodych, a także w okresie wzrostu i rozwoju młodych po odsadzeniu. Z ich badań wynikało, że najkorzystniejszy udział energii metabolicznej z białka powinien wynosić: w okresie kryć - około 32%; w okresie ciąży – 36%, w okresie laktacji - 44%, w okresie odchowu młodych po odsadzeniu – 34%.  Podsumowując obrady sekcji żywieniowej Kongresu można stwierdzić, że zagadnienia dotyczące norek to obecnie dominujący kierunek badań w zakresie żywienia zwierząt futerkowych: z 17 doniesień i 6 komunikatów w tej sekcji, aż 10 doniesień i wszystkie komunikaty dotyczyły norek. W podsumowaniach swoich badań, większość autorów sugerowała konieczność kontynuacji lub wskazywała, w jakim kierunku należałoby badania poszerzyć, bowiem każdorazowo uzyskane wyniki dają odpowiedź na postawione pytania, ale równocześnie inspirują do nowych pytań. Kongres wykazał, że wiele zagadnień związanych z żywieniem zwierząt futerkowych już poznano i opisano, wiele dopiero oczekuje na przebadanie, a równocześnie wciąż pojawiają się nowe pytania, wymagające naukowego opracowania.

Wróć